fbpx

Kendi tarihi ve kültürel zenginliklerimizi başkalarından öğrenmek insanı büyük bir hüzne gark etse de bir yandan da öğrenmenin vermiş olduğu eşsiz hazzın bağımlılığı bu hüznü unutturuyor.

Ülkemizde bugün bile üzerinde fazla durulmayan filoloji ve linguistik çalışmaları Avrupa’da son sürat devam ediyor. Bu çalışmalardan birine geçen gün rastladım.

Haydar Mert Paşa… 17. yy reisülküttaplık mütercimlerinden.
Çocukluğu ve ilk gençlik yılları Cartagena’da geçmiş. 1599 Cezayir seferinde esir olarak alınmış. Kabiliyetli olduğu fark edilince yetiştirilmek üzere Enderun’a gönderilmiş. O dönem Enderun’da meşhur Fazıl Sami Paşa’lardan, Cafer Bedri Paşa’lardan dersler alan Haydar Mert dillere olan yatkınlığının da etkisiyle Fransızca, Rusça, İtalyancanın yanında Arapça ve Farsçası ile diğer talebeler arasından sıyrılır.
Dönemin veziriazamı Kızıl Fahreddin Paşa tarafından himaye edilir. Fahreddin Paşa’nın Avrupa’da yeni çıkmakta olan Kalvenizm’in Osmanlı tebaası olan Hristiyanlar üzerindeki tesirleri dolayısıyla Kalvenizm hakkında malumat istemesi üzerine Avrupa’da neşredilen eserleri Osmanlıcaya tercüme eder. Bugün Topkapı Sarayı kütüphanesinde yer alan Kalvenizm hakkındaki eserlerin tümü Haydar Mert Paşa’nın tercümeleridir.
Detaylı bilgi Janis Joplin’in “Calvinism between the Ottoman Christians – During 17th Century” adlı eserinde bulunabilir.

3. Mehmet döneminde Celali isyanları sürerken levantenler ile yaşanan problemlerin çözümünde büyük rol alır ve Bornova’da Venedik ve Amsterdam elçilerini Osmanlı ülkesine yatırıma ikna eder. Bu başarısıyla padişahın gözüne girer ve reisülküttaplıkta vazifelendirilir.

Gelelim yazımızın başlığına…
Uzun yıllar süren Avusturya savaşları boyunca diplomatik vazifeleri yürüten kadronun başında yer alır. Sulh için gösterdiği gayretler Maximilian tarafından bile takdir edilir ve Legion de Honour madalyası ile taltif edilir. Tabii Osmanlı sultanı da paşayı taltif etmek ister. Kardeşi Cavidan Sultan ile evlendirerek hanedan damadı olmasını ister. Tüm bunlar 6 yıl içerisinde olmuştur ve bu başarılarından rahatsız olanlar arasında devlet erkanından önemli isimler de bulunmaktadır. Hanedan damadı olması demek istikbalde vüzera arasına katılması anlamına geldiğinden önünü kesmek için hakkında padişaha arizalar sunulur. Bu arizaların çoğunluğunu Venedik tüccarlarından Osmanlı ülkesine yapacakları yatırım karşılığında rüşvet aldığı iddiaları oluşturur. 3. Mehmet başlangıçta itibar etmese de şayiaların artması dolayısıyla Haydar Mert Paşa’yı Gümülcine Beylerbeyi olarak atayıp payitahttan uzaklaştırır.

Peki Cavidan Sultan’a ne olur?
Dönemin kubbe vezirlerinden olan Sait Halim Paşa ile evlendirilir ve padişahın lütfu ile Yeniköy’deki yalıda ikamet ederler.

Cavidan Sultan Sait Halim Paşa ile değil de Haydar Mert Paşa ile evlendirilmiş olsaydı bugün aynı yalıyı Haydar Mert Paşa yalısı olarak zikredecektik.

Abonelik
Bildir
guest
0 Yorumlar
Satır içi yorumlar
Tüm yorumları görüntüleyin

Okuyucuların Beğendiği İçerikler

Birçok kişinin ‘’zor ama maaşı iyi, garanti meslek gibi’’ düşünceleriyle ün kazanmış bir bölüm olan tıp fakültesini size en ince detaylarıyla aktaracağım. Öncelikle fakülteye gelmeden önce kendinizi ilk gün yapılacak çaylak şakasına ve ileri zamanlarda daha siz TUS isimli bölüm seçmenize yarayan sınava girmeden ‘’Sen ne doktorusun? ‘’ veya diş hekimliği ayrı bir bölüm olmasına […]
Yaşanan herhangi bir gün hiç yaşanmasaydı, her şey daha farklı olur muydu? Misal dün hiç yaşanmasaydı veyahut bundan yıllar önce bir gün hiç yaşanmasaydı yine aynı mıydı hayatınız? Kadere inanmak subjektif bir bakış açısı olarak görünebilir ancak hayatın akışı olarak farklı bir yerden durumu ele alabiliriz. Bütün malzemeleri özene bezene kesip, doğrayıp harika bir yemek […]
Herkesin ölmeden görmek isteyeceği bir yer vardır. Yoksa da henüz keşfetmemiştir… Benim için burası Norveç. “Soğuk Cennet” veyahut “Kuzeyin İncisi” denilen bu ülkenin lanse ettiği imajı bir görseniz aşık olmamak elde değil. O yüzden henüz kendi ülkenizi keşfetmediyseniz ileride belki yol arkadaşım olabilirsiniz! Norveç ”Soğuk Cennet” Ülkenin yönetim biçimi anayasal monarşi ve başkenti Oslo‘dur. 385,207 […]
Her kitap ayrı güzel, dünyasına girdikten sonra… Ama bazı başyapıtlar vardır, gerçekten okumak zevk verir. Okudukça içine düşer, yeni bir dünyanın kahramanı olursunuz. Herkes için değişebilecek bir liste… Daha iyisi varsa da ben okuduğum kadarını biliyorum ve bunlar şu an en iyisi! Daha birçok türde konuşulacak kitaplar olsa da üç ayrı türde üç başyapıt derledim, […]

İlgini Çekebilir

   Benim adım Ümran. Ümran Dakneş. Beş yaşındaydım. Ailemle Suriye’nin Halep kentinde, Esad rejimi yüzünden zor şartlar altında yaşarken Rusya’nın hava saldırıları sırasında evimizin yıkılması sonucu enkaz altında kaldım. Enkazdan çıkarıldığımda tenimin rengi toz yüzünden griydi. Kirpiklerime moloz yığını oturmuştu sanki. O kadar çok korkmuştum ki flaşlar her patladığında ürperiyordum. Fotoğraflarımı çekiyorlardı! Neden? Çünkü gözlerimden […]
Dede korkut hikayeleri 12 ve 14. yüzyıllar arasında Doğu Anadolu ve Azerbaycan’da yaşayan Oğuz boylarının günlük yaşamlarının olağanüstü olaylarla süslenmiş bir anlatımla anlatılan hikâyelerdir. Sonucunda halk hikâyelerden ders çıkarmıştır. Bir ön söz ve 13 hikâyeden oluşmaktadır. (13. hikâye olan “Salur Kazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürmesi” son dönemlerde tespit edilmiştir.) 13 hikâyeden her birisi bir boy […]
Eternity And A Day (Sonsuzluk ve Bir Gün) Keder, ifade edilmemiş aşktır. Şairler sözleriyle yalnızca aşkı değil, acıyı da büyütürler. Theodoros Angelopulos‘un yönetmenliğini yaptığı Eternity and A Day filminde,  Yunan bir şair olan Alexandros’un hikâyesi de şiirlerinde olduğu gibi acıyı büyütüyor. Alexandros ölümcül bir hastalığa yakalandığını öğrenir ve hastaneye gitmeden önce son bir günü kalmıştır. […]
Bugün konu ise Rönesans’ın baş karakterlerinden Michelangelo. Ben bu konuya öncelikle Sistine Şapeli’nden giriş yapmak istiyorum. Evet Sistine Şapeli’nin şu anda tavanlarını süsleyen olağanüstü resimler Michelangelo’ya ait. Ben de buradan yola çıkarak araştırmaya başladım. 1500’lu yıllarda o zamanın Papa’sı II. Julius tarafından Michelangelo’ya yaptırılan bu resimlerin birazından bahsetmek istedim. Papa bu resimleri ilk gördüğünde Michelangelo’ya […]

Giriş

Bublogta'ya Hoş Geldin

Hadi birlikte içeriyi keşfedelim.
Neredeyse Bitti
Son olarak senden birkaç bilgi isteyeceğiz.