Kendi tarihi ve kültürel zenginliklerimizi başkalarından öğrenmek insanı büyük bir hüzne gark etse de bir yandan da öğrenmenin vermiş olduğu eşsiz hazzın bağımlılığı bu hüznü unutturuyor.

Ülkemizde bugün bile üzerinde fazla durulmayan filoloji ve linguistik çalışmaları Avrupa’da son sürat devam ediyor. Bu çalışmalardan birine geçen gün rastladım.

Haydar Mert Paşa… 17. yy reisülküttaplık mütercimlerinden.
Çocukluğu ve ilk gençlik yılları Cartagena’da geçmiş. 1599 Cezayir seferinde esir olarak alınmış. Kabiliyetli olduğu fark edilince yetiştirilmek üzere Enderun’a gönderilmiş. O dönem Enderun’da meşhur Fazıl Sami Paşa’lardan, Cafer Bedri Paşa’lardan dersler alan Haydar Mert dillere olan yatkınlığının da etkisiyle Fransızca, Rusça, İtalyancanın yanında Arapça ve Farsçası ile diğer talebeler arasından sıyrılır.
Dönemin veziriazamı Kızıl Fahreddin Paşa tarafından himaye edilir. Fahreddin Paşa’nın Avrupa’da yeni çıkmakta olan Kalvenizm’in Osmanlı tebaası olan Hristiyanlar üzerindeki tesirleri dolayısıyla Kalvenizm hakkında malumat istemesi üzerine Avrupa’da neşredilen eserleri Osmanlıcaya tercüme eder. Bugün Topkapı Sarayı kütüphanesinde yer alan Kalvenizm hakkındaki eserlerin tümü Haydar Mert Paşa’nın tercümeleridir.
Detaylı bilgi Janis Joplin’in “Calvinism between the Ottoman Christians – During 17th Century” adlı eserinde bulunabilir.

3. Mehmet döneminde Celali isyanları sürerken levantenler ile yaşanan problemlerin çözümünde büyük rol alır ve Bornova’da Venedik ve Amsterdam elçilerini Osmanlı ülkesine yatırıma ikna eder. Bu başarısıyla padişahın gözüne girer ve reisülküttaplıkta vazifelendirilir.

Gelelim yazımızın başlığına…
Uzun yıllar süren Avusturya savaşları boyunca diplomatik vazifeleri yürüten kadronun başında yer alır. Sulh için gösterdiği gayretler Maximilian tarafından bile takdir edilir ve Legion de Honour madalyası ile taltif edilir. Tabii Osmanlı sultanı da paşayı taltif etmek ister. Kardeşi Cavidan Sultan ile evlendirerek hanedan damadı olmasını ister. Tüm bunlar 6 yıl içerisinde olmuştur ve bu başarılarından rahatsız olanlar arasında devlet erkanından önemli isimler de bulunmaktadır. Hanedan damadı olması demek istikbalde vüzera arasına katılması anlamına geldiğinden önünü kesmek için hakkında padişaha arizalar sunulur. Bu arizaların çoğunluğunu Venedik tüccarlarından Osmanlı ülkesine yapacakları yatırım karşılığında rüşvet aldığı iddiaları oluşturur. 3. Mehmet başlangıçta itibar etmese de şayiaların artması dolayısıyla Haydar Mert Paşa’yı Gümülcine Beylerbeyi olarak atayıp payitahttan uzaklaştırır.

Peki Cavidan Sultan’a ne olur?
Dönemin kubbe vezirlerinden olan Sait Halim Paşa ile evlendirilir ve padişahın lütfu ile Yeniköy’deki yalıda ikamet ederler.

Cavidan Sultan Sait Halim Paşa ile değil de Haydar Mert Paşa ile evlendirilmiş olsaydı bugün aynı yalıyı Haydar Mert Paşa yalısı olarak zikredecektik.

Abonelik
Bildir
guest
0 Yorumlar
Satır içi yorumlar
Tüm yorumları görüntüleyin

Okuyucuların Beğendiği İçerikler

Birçok kişinin ‘’zor ama maaşı iyi, garanti meslek gibi’’ düşünceleriyle ün kazanmış bir bölüm olan tıp fakültesini size en ince detaylarıyla aktaracağım. Öncelikle fakülteye gelmeden önce kendinizi ilk gün yapılacak çaylak şakasına ve ileri zamanlarda daha siz TUS isimli bölüm seçmenize yarayan sınava girmeden ‘’Sen ne doktorusun? ‘’ veya diş hekimliği ayrı bir bölüm olmasına […]
Yaşanan herhangi bir gün hiç yaşanmasaydı, her şey daha farklı olur muydu? Misal dün hiç yaşanmasaydı veyahut bundan yıllar önce bir gün hiç yaşanmasaydı yine aynı mıydı hayatınız? Kadere inanmak subjektif bir bakış açısı olarak görünebilir ancak hayatın akışı olarak farklı bir yerden durumu ele alabiliriz. Bütün malzemeleri özene bezene kesip, doğrayıp harika bir yemek […]
Herkesin ölmeden görmek isteyeceği bir yer vardır. Yoksa da henüz keşfetmemiştir… Benim için burası Norveç. “Soğuk Cennet” veyahut “Kuzeyin İncisi” denilen bu ülkenin lanse ettiği imajı bir görseniz aşık olmamak elde değil. O yüzden henüz kendi ülkenizi keşfetmediyseniz ileride belki yol arkadaşım olabilirsiniz! Norveç ”Soğuk Cennet” Ülkenin yönetim biçimi anayasal monarşi ve başkenti Oslo‘dur. 385,207 […]
Her kitap ayrı güzel, dünyasına girdikten sonra… Ama bazı başyapıtlar vardır, gerçekten okumak zevk verir. Okudukça içine düşer, yeni bir dünyanın kahramanı olursunuz. Herkes için değişebilecek bir liste… Daha iyisi varsa da ben okuduğum kadarını biliyorum ve bunlar şu an en iyisi! Daha birçok türde konuşulacak kitaplar olsa da üç ayrı türde üç başyapıt derledim, […]

İlgini Çekebilir

-Şahsiyet dizisine dair spoiler mevcuttur. Tetikleyici unsurlar içermektedir.- 2018 yılına damgasını vuran ”Şahsiyet” dizisini birçoğumuz izledik. Başlarda ne olduğunu anlayamadık hiçbirimiz, sadece birkaç tahminimiz oldu. 11 bölüm boyunca hiçbir şeyden emin olamadık ancak 12. bölümünde izlediklerimiz her birimizi paramparça etti. Dizinin finalinde, 11 bölüm boyunca Agâh Beyoğlu’nun ne için onca cinayeti işlediğini tüm çıplaklığıyla izledik. […]
Dostoyevski’nin Prusya Savaşları’nda yaşadıklarını eserlerine nasıl aktardığı, Danzig cephesinde şahit olduğu dramı, Kresy cephesinde tanıştığı ilk aşkını romanlarında hangi karakterlerle betimlediği üzerine olan makalemi yetiştirmeye çalışırken arkadaşımdan gelen bir telefon akademik gündemimin alt üst olmasına yol açtı. Eski uygarlıkların dilleri üzerine uzman olan arkadaşım son iki senesini Latince üzerine bir lügat hazırlamakla geçirmekte fakat lügat […]
Derinlerden Üzgün Bir Balık “Blobfish” Doğamızdaki hayvanlar, her ne kadar birbirleri ile benzerlik gösterse de bazıları özellikleri ile ön plana çıkar ve diğerlerinden ayrılırlar. Bazıları tavus kuşu veya papağan gibi rengârenk görüntüsüyle insanın gözünü kamaştırırken bazıları timsah veya kara mamba gibi vahşi görüntüsüyle insanın gözünü korkutur. Bazıları ise çirkinliği ile ün sanmıştır. Bunlardan en meşhuru […]
Avustralya kıtası altı bölgeden oluşmakta. Batısı ve iç kısımlarında verimsiz çöl toprakları bulunurken kuzeydoğusunda dünyanın en büyük mercan resifi ve yağmur ormanları bulunmakta. Bu eşsiz ve benzersiz farklılıklar sonucunda da ada kıta çeşitli canlılara ev sahipliği yapmakta. Avustralya kıtasının bin altı yüzlü yıllarda keşfedilmiş olması ve güney batısı hariç insan yaşamına pek uygun olmaması da […]

Giriş

Bublogta'ya Hoş Geldin

Hadi birlikte içeriyi keşfedelim.
Neredeyse Bitti
Son olarak senden birkaç bilgi isteyeceğiz.